Niemand lost problemen op die hij niet kent

column geschreven voor Speakers Academy

Het is inmiddels ruim drie jaar geleden dat we onze slijterij-wijnhandel naar een A-lokatie verhuisden dankzij een bijzondere manier van crowdfunden. Bij ons #Plan2012 stelden we de relatie met onze funders centraal. We haalden een ton op door de verkoop van waardebonnen die onze VIP-klanten, zoals we ze nog steeds noemen, vanaf een jaar later mochten verzilveren met 20% meerwaarde. Met het vriendelijke verzoek dat geleidelijk te doen om een eventuele drankrun te voorkomen.

Je eigen crowd
Het geld was natuurlijk belangrijk in 2012, er was in 2012 geen enkele bank die onze verhuizing zou willen financieren, we hebben het ze dan ook niet eens gevraagd. Nog veel belangrijker dan het geld waren de mensen achter dat geld. Deze mensen dachten en denken gevraagd en ongevraagd met ons mee, en dat is en blijft onbetaalbaar.
De belangrijkste succesfactor voor crowdfunden is volgens mij dan ook niet het platform, een bank, of het internet, de belangrijkste factor is je eigen netwerk, je eigen crowd, het zijn de mensen die in je geloven, je wat gunnen en een band met je hebben. Mensen doen nog altijd zaken met mensen.
Die verhuizing was nogal een stap geweest midden in de crisis. Nu moesten we het ook nog gaan waarmaken.
Het werd een verhaal van jaren vechten, hard werken, zwarte sneeuw zien en nog tot drie maal toe een redding door ons netwerk. Niet dankzij maar ondanks de bank hebben we inmiddels het bedrijf dat we voor ogen hadden verder kunnen opbouwen. Makkelijk was dat zeker niet. Als het aan onze bank had gelegen waren we kalt gestellt. Tot drie maal toe. Bankmedewerkers zijn geen ondernemers, wij wel.

Computer says no
Ons netwerk en onze leveranciers geloofden en geloven wel in ons. Inmiddels draaien we winst, maar dat lukte ons alleen dankzij ons netwerk en onze leveranciers. Zij hebben ons keer op keer uit de penarie geholpen. Private investeerders en leveranciers – die je afnames zien stijgen – luisteren nog naar je verhaal en kijken wie je bent. Dat doen banken helaas niet meer. Banken stoppen je data (en dat zijn alleen cijfertjes) in een computer en als je maar iets doet dat afwijkt van gemiddelde waardes, of je gaat recht tegen de stroom van je branche in, slaat zo’n computer vervolgens acuut op tilt. “Computer says no”.
Banken verhogen dan volgens ‘de regels’ je risicoprofiel omdat het systeem niet snapt wat je doet, ze verdubbelen de rente en halveren je krediet. Ze trekken je leeg, of zelfs omver.
Voor groei blijft nog wel altijd kapitaal nodig. Dat haal je inmiddels voordeliger bij private investeerders die de rente op hun spaarrekeningen hebben zien verdampen en je steeds vaker goedkoper geld willen lenen dan dat krediet van de bank.
Banken blijven wijzen naar het systeem en de regels als ze ingrijpende maatregelen nemen door de verhoging van je risicoprofiel (wat een akelig woord is dat trouwens), maar niemand kan je vervolgens vertellen wie er dan invloed op dat systeem heeft, wie dat systeem zou kunnen veranderen. Volgens mij zijn zij toch echt zelf het systeem.
“Ja maar het is echt niet persoonlijk hoor, wij kunnen er niks aan doen.” Ik heb die zin in de afgelopen drie jaar wel tien keer gehoord uit de mond van een bankier.
Natuurlijk is het wel persoonlijk. Elke ondernemer is een mens, een bedrijf is geen kille entiteit of een steen, natuurlijk is de relatie tussen een bank en een ondernemer wel degelijk persoonlijk. Anders hoefde de functie van je contactpersoon ook geen ‘relatiebeheerder’ te heten.

Transparantie
2012 was voor ons een ontzettend lastig jaar met de val van het kabinet en alle ellende van het daarop volgende Kunduz-akkoord, dat er vooral ook voor mijn branche diep inhakte. De BTW werd verhoogd, de accijnzen werden verhoogd en de koopkracht van de consument daalde. Maar we konden niet meer terug. De enige optie leek hard werken.
In 2013 realiseerden we echter een omzetstijging van 60% in een dalende markt, en in 2014 nog eens 32% in een nog steeds dalende markt.
We hebben hard gewerkt, zeven dagen per week. Zonder onze leveranciers die in ons geloofden, ons hielpen met alles wat ze konden, en ons netwerk die ons succes gunden en in ons durfden investeren was het nooit gelukt.
Het vergde van ons naast hard werken ook wel een voortdurende openheid en transparatie. Het leek en was misschien ook wel de enige weg.
Niemand lost problemen op die hij niet kent. Transparant en open durven zijn over alles waar je tegenaan loopt kan volgens mij zomaar je bedrijf redden. Het heeft het onze in ieder geval gered.

Ik heb in de afgelopen jaren vooral geleerd dat ik de ondernemer ben, bankmedewerkers geen kennis dragen van jouw branche en ondernemen. Banken gaan uit van gemiddeldes, terwijl goede ondernemers juist nooit gemiddeld zijn. Het is een beetje als het verhaal van de statisticus die niet kon zwemmen en een rivier moest oversteken met een gemiddelde diepte van 1,20 meter. Hij verdronk.

Businessmodel
Banken zeggen veel waarde te hechten aan de kwaliteit van je ondernemersplan, maar vraag een bankier eens naar het ‘businessmodel van de toekomst’ van de bank. Geen enkele zal het je kunnen vertellen. Ik kreeg in ieder geval nooit een antwoord op die vraag.
Ondernemers vinden uiteindelijk hun eigen weg wel, ze zijn van nature eigenwijs, maar niemand kan het alleen. We helpen elkaar. De netwerkeconomie is ook nooit echt weggeweest, het is de manier waarop mensen al eeuwen zaken doen, die economie was alleen een beetje vergeten.

Hoe het in de toekomst nu met de banken verder moet als ondernemers inmiddels hun eigen weg hebben gevonden is misschien wel een veel groter probleem dan het financieringsprobleem van ondernemers.

Petra de Boevere