No!

Column gepubliceerd in Whisky etc nr 3 2014

Schermafbeelding 2014-12-03 om 20.54.15Er vond op 18 september een historisch referendum plaats in Schotland en heel de wereld keek mee. De keuze: werd Schotland een onafhankelijke soevereine staat of bleef Schotland onderdeel uitmaken van het Verenigd Koninkrijk.

De directe democratie sprak. 55,3% van de Schotten koos er uiteindelijk voor aangesloten te blijven bij het Verenigd Koninkrijk. De 44,7% YES-stemmers gedesillusioneerd achterlatend. 44,7% stemde voor hoop en verandering, 55,3% was wellicht bang voor verandering en koos voor zekerheid.

Ik herinner me een gesprek op Islay een aantal jaren geleden met iemand uit de whisky-industrie. We reden van de ene kant van het eiland naar de andere kant in een busje, we waren op weg om turf te gaan steken, dat is vaak een vast onderdeel van distilleerderijbezoeken.
Het busje reed over weggetjes vol scheuren en gaten. ‘Wij verdienen hier een groot deel van de belastingen en dat gaat allemaal naar Engeland, ze zijn nog te beroerd om onze wegen te repareren. Ze zien ons als melkkoeien en we worden door Londen niet gewaardeerd’, was de strekking van de klaagzang. Maar was het wel een klaagzang? Ik denk dat hij een punt had en heeft. Ik herkende het wel, als inwoner van een grensregio zie ik ook het belastinggeld in de randstad besteed worden en voel ik de gevolgen van politieke beslissingen waarbij de belangen van de periferie genegeerd of weggestreept worden ten gunste van grotere belangen in het economische landscentrum. Het zijn machtsblokken waar door een minderheid in de periferie weinig tegen in is te brengen.

De Schotten zijn de underdogs in het Brits Koninkrijk, ze zijn namelijk maar met 5,3 miljoen. Er wordt vaak lacherig over gedaan. Over hun kilts, hun muziek, hun dialect en niet te vergeten hun drinkgedrag. Vanuit underdogposities ontstaat echter vaak ook bewijsdrang, vechtlust en creativiteit. En prachtige whisky. Van de vier landen die onderdeel uitmaken van het Verenigd Koninkrijk kent Schotland de allerlaagste werkloosheid. Ze doen het gewoon heel goed.

Geen afscheiding dus. Hun whisky was Schots, is Schots en zal ook altijd Schots blijven. De Schotten bewonen een prachtig land met nog veel ongerepte natuur die ze koesteren. Ze voelen zich één met die natuur..
Als je door de Highlands rijdt en even stopt in zo’n verstild schilderij van groene heuvels waarvan de toppen in mist zijn gehuld krijg je de neiging heel hard ‘Who wants to live forever’ te zingen. Ik heb dat ooit gedaan met in mijn hoofd beelden van The Highlander, in kilt en te paard die vanaf zo’n heuvel met wapperende lange haren naar me toe gegaloppeerd kwam. Het is een magisch land.

Schotland blijft Schotland en vanuit Londen zal men meer rekening moeten gaan houden met de Schotse belangen. De uitslag van het referendum mag dan een ‘NO’ zijn, de Schotten hebben wel een krachtig signaal afgegeven dat niet genegeerd kan worden.

Bijna de helft van de Schotten heeft een flinke kater aan dit referendum overgehouden, maar zoals een oud Schots gezegde het zo mooi uitdrukt: ‘Todays rain is tomorrows Whisky’.