Barolo ‘Meriame’ Paolo Manzone

manzone“Barolo is not a simple wine” zei Paolo Manzone tijdens de Masterclass die ik enkele weken geleden mocht bijwonen. Ik bezocht de overzichtsproeverij van Poot Agenturen in Voorschoten, waar Paolo ook, zoals jaarlijks, weer acte de presence gaf.
Zijn Engels was niet perfect maar we begrepen elkaar. Vol vuur vertelde hij over zijn wijnen. En we mochten alle jaargangen van de “Meriame” tussen 2006 en 2010 proeven.
Paolo Manzone is de eigenaar van tien hectare wijngaarden in de Piemonte, in het noord-westen van Italië, waarvan er vier behoren tot de appellation Barolo. Twee hectare Barolo “Serralunga” gemaakt van stokken van zo’n 25 jaar oud en zijn paradepaardje, de “Meriane” afkomstig van twee hectare wijngaard die zo’n 60 jaar geleden werd aangeplant.
De druivensoort die gebruikt wordt voor Barolo is Nebbiolo, een broertje van de Pinot Noir-druif, althans de karakteristieken zijn enigszins vergelijkbaar. Net zoals in de Bourgogne de bodem bepalend is voor de uiteindelijke smaak van de Pinot Noir geldt dat ook in de Piemonte.
In Barolo herken je vaak de geur van teer, viooltjes en rozen. Een traditioneel gemaakte Barolo heeft vaak flink wat tannines en vraagt daarom om lange rijping.

Wijn van de koningen en koning van de wijnen
De appellation Barolo mag gevoerd worden voor wijn afkomstig uit 12 dorpjes rondom Barolo. Ooit bezocht ik Barolo, meer dan een kerk en een handjevol huizen is het niet, maar het is wel de bakermat en herkomst van deze wereldberoemde wijn. Het gebied kent niet meer dan 700 inwoners, maar wel 1000 producenten van Barolo. Samen produceren ze 12 miljoen flessen op 1200 hectare wijngaard. Negentig procent van die prachtige wijn die al eeuwen “Wijn van de koningen en koning van de wijnen’ wordt genoemd wordt geëxporteerd en vindt zijn weg over de hele wereld. Elke wijngaard kent zijn eigen microklimaat, afhankelijk van de hoogte, de positie ten opzichte van de zon en de bodem.
Wij concentreerden ons tijdens de masterclass op de “Meriame” met een productie van 7000 flessen per jaar, 3000 liter per hectare. En je kunt er ook nog overnachten!

Latere oogst
Schermafbeelding 2014-01-30 om 22.30.39Ten opzichte van zijn “Serralunga” oogst Paolo de “Meriame” een weekje later en op een andere manier. Doordat de druiven een klein beetje indrogen voor de pluk krijgt de wijn meer karakter. De druiven worden handmatig geplukt, de eerste selectie, en vervoerd in kleine kratten waar maximaal 20 kilo in past. De geplukte druiven worden zo snel mogelijk naar de kelder getransporteerd die vlakbij is. Op tafels van 5 meter lang wordt de 2e selectie gedaan. Zorgvuldig worden alleen de allerbeste druiven geselecteerd die naar de pers mogen. Bij Paolo gaat de kwaliteit boven de kwantiteit, hij gebruikt alleen zijn allerbeste druiven.

Langzaam en voorzichtig persen
Vervolgens worden de druiven behoedzaam gekneusd en heel langzaam geperst. De pers perst 300 kilo per uur, en dat is slechts 10% van de capaciteit die die pers heeft. De most, het sap, wordt vervolgens getransporteerd naar de vergistingstank.
In november gaat de vergiste wijn naar de houten vaten. Paolo vertelde dat traditioneel de Barolo op vaten van 3000 liter van Sloveens eiken ging, die vaten gingen vroeger wel 30 tot 40 jaar mee. Veel producenten vinden dat nu ‘oude school’ en er wordt heden ten dage ook veel gebruik gemaakt wordt van vaten van 250 liter, in Frankrijk bekend als barriques. Hij vindt echter de ‘nieuwe school’ teveel vanille van het eiken krijgen. Meer contact met het hout betekent meer smaak van het hout, maar tannine van het hout kan alleen maar gaan overheersen als er in de wijn minder tannine zit. De vanillegeur en smaak hoort wat Paolo betreft niet thuis in een echte Barolo.
Schermafbeelding 2014-01-30 om 22.00.09De lagering
Hij doet het zo:
50% van de wijn gaat op vaten van 350 liter Frans eiken, waarvan 60% nieuw eiken is. Elk van die vaten gebruikt hij 7 tot 8 jaar. 50% van de wijn gaat op de ouderwetse vaten van 3000 liter gemaakt van Sloveens eiken. Deze grote vaten gebruikt hij 15 tot 20 jaar.  Na 28 tot 36 maanden maanden worden deze twee apart gelagerde delen weer samen gevoegd om te “huwen”. Vanaf 26 maanden wordt er elke maand getest of het ‘al zover is’.
Barolo heeft volgens Paolo altijd twee levens, één in het vat en één in de fles.
Doordat Paolo traditionele en nieuwere kleinere vaten gebruikt zijn zijn wijnen ook relatief jong prima te drinken.

De kurk
Na het bottelen heeft de Barolo nog tijd nodig om verder te rijpen. Hoe langer de Barolo in de fles zit hoe meer karakter deze ontwikkelt. En dan komt de kwaliteit van de kurk om de hoek kijken. Die moet top zijn. De kurken die hij gebruikt kosten zo’n 70 cent per stuk, gaat hij zelf selecteren in Portugal en worden gesteriliseerd door een procedé met stoom en alcohol. Er zijn minstens 8 tot 10 maanden nodig op fles voor de wijn zover is dat hij de kelders uit mag.

10 jaar na de oogst op dronk
Een Barolo kan zich nog zeker 20 jaar doorontwikkelen, maar maximaal 30 volgens Paolo. “Het probleem daarbij zit hem niet in de houdbaarheid van de wijn, maar meestal in die van de kurk.” Toch zijn schroefdoppen geen optie voor hem, kurk leeft, en dat is nodig voor de ontwikkeling. Paolo gruwt zichtbaar van schroefdoppen.
Een Barolo is op zijn best ongeveer 10 jaar na de oogst. Let wel, dit is een gemiddelde afhankelijk van de kwaliteit en omstandigheden in de oogstjaren.

Links de 2009, rechts de 2010.

Links de 2009, rechts de 2010.

2009 versus 2010
We proefden de 2009 naast de 2010. De 2009 was een meer ‘openere’ wijn dan de 2010. Wat minder tannines dan de 2010. 2009 was ook een ‘raar jaar’ qua weer volgens Paolo. Dat betekent dat de 2009 een wat korter leven in het vooruizicht heeft als de 2010. De 2009 drink je het best zo’n 7-8 jaar na de oogst. In 2016-2017.
Die 2010 was nog erg gesloten, het zal nog even duren eer deze wat opener wordt. Op dit moment smaakt de 2009 beter dan de 2010, maar vanaf 2016 zal dat andersom zijn. De 2010 kan gedronken worden tot 20-25 jaar na de oogst, waar je bij de 2009 beter de fles kunt ledigen binnen 15 jaar.

2007 versus 2008
Dan de 2007 naast de 2008. Hier stond de 2008 tot de 2007 als de 2010 tegenover de 2009. De evolutie was echter al veel verder. De 2007 was heel open met extra tonen van meer gedroogd fruit, noten en abrikozen. De 2008 had nog veel harde tannines en was nog erg gesloten. 2007 nu drinken, en de 2008 lekker nog een jaartje of 10 wegleggen is mijn advies.
meriameEn dan tot slot de 2006. “Bedenk wel dat voor deze fles inmiddels acht jaar werk is verricht” zei Paolo liefdevol. “Het begon allemaal in 2005 in de wijngaard.”

2006
De 2006 was lichter in tannines, heel complex, elegant met prachtige tonen van gedroogd fruit en aangename zuren die de wijn niet ‘laf maken’.  De 2006 heeft een mooie balans .

Wijn-spijs
Over het antwoord op mijn vraag welk gerecht nu het aller-allerbeste past bij Barolo hoefde Paolo niet lang na te denken. “Stracatto brasato a Barolo!” riep hij uit. En natuurlijk is daarvan wel een recept op het worldwide web te vinden.
Ik denk trouwens zelf dat Barolo drie levens heeft. Na die in het vat en in de fles geef ik deze prachtwijn graag een derde leven in mijn glas tijdens een goed gesprek met mensen die me dierbaar zijn. De liefde van de maker voor het product proef ik in deze wijn en die liefde geef ik graag door.

Wij hebben op dit moment de Barolo ‘Meriame’ 2007 op voorraad.