‘Make that the cat wise’

Column geplubliceerd in whisky etc. nr 4. 2013

Kleur: Vergulde lelies’. Huh? Vergulde lelies? Wat is dat dan voor een kleur?
Vaak kan ik de whisky-beschrijvingen die importeurs me verstrekken zo gebruiken voor op mijn site of in de winkel, maar deze dus niet. Ik verander het in ‘goudgeel’.
‘Dit is aromatische ontzagontwekking’. Ik lees het drie keer, en spreek het hardop uit. ‘Het olfactorisch systeem staat op scherp’. Ja, dat snappen mijn whisky-klanten vast wel, deze simpele slijter moet dat toch eerst even googelen. Ah, ze bedoelen mijn reukzintuig! Mijn reukvermogen, mijn neus! Schrijf dat dan gewoon op! Dan snap ik het ook!

De smeulende hitte van het turfvuur trekt je in een draaikolk van Islay-smaken en -aroma’s. Maar zo subtiel dat je de storm verwelkomt’. Daar kan John Ewbank met zijn Koningslied vast nog een puntje aan zuigen, oftewel ‘he can suck a little point on that one’. Ik krijg het donkerbruine vermoeden dat een marketingtekst vol Engelse spreekwoorden, gezegdes en superlatieven letterlijk is vertaald naar het Nederlands. Steenkolenengels maar dan andersom.
Heeft dezelfde passie als de mannen die 10 jaar geleden het licht zagen schijnen en veronderstelden dat ze hun droom werkelijkheid konden laten worden.’ In Nederland komen onze dromen uit, en het licht zien we alleen als we ons tot een religie bekeren. Inmiddels in totale verwarring ga ik op de site van de distilleerderij op zoek naar de Engelstalige ‘factsheet’.
De ‘aromatische ontzagontwekking’ is inderdaad de letterlijke vertaling van ‘aromatic awesomeness’. Ik kan het haast niet geloven.

FLEURIG
Een verbintenis tussen de klassieke fleurige elegantie en dikke turfrook’ is de letterlijke vertaling van ‘a union of the classic floral elegance and heavy peat.’ Floral betekent echter bloemig, dat weet ik zelfs nog en ik test het zelfs nog even in Google Translate. Hoe komt zo’n marketeer in vredesnaam aan het woord fleurig dat iets heel anders betekent?
Druppel-gedistilleerd’ blijkt de letterlijke vertaling van ‘trickle distilled’, wat volgens mij beter vertaald zou worden als ‘langzaam gedistilleerd’. De vergulde lelies zijn de vertaling van ‘gilded lily’, een Engelse uitdrukking.

Alle zinnen in die proefnotitie overtreffen stuk voor stuk de teksten van BLØF die ook door bijna niemand begrepen worden maar natuurlijk best wel lekker klinken. Met deze whisky is niks mis, ik ben zelfs een fan, ik vind dat deze distilleerderij prachtige innovatieve whisky’s maakt die me steeds weer opnieuw verrassen, maar van de marketing snap ik dus echt helemaal niets. Is er nu niemand binnen zo’n groot bedrijf die proefnotities in fatsoenlijk Nederlands kan vertalen?

KERSTPUDDING
Je ziet in vertaalde proefnotities regelmatig de term ‘kerstpudding’ waarvan ook bijna niemand hier weet hoe dat ruikt en proeft. Christmaspudding is namelijk een traditioneel Engels gerecht. Maar even all madness on a stick, kunnen importeurs niet proefsessies organiseren waar we de Nederlandse associaties benoemen met als doel begrijpelijke proefnotities?
Dan krijg je waarschijnlijk termen als ‘een suikerspinnenkraam’, ‘scheepstouw’, ‘het strand bij eb’ en ‘babbelaars’. Er zijn weinig Nederlanders die weten hoe fudge ruikt, babbelaars of Haagse hopjes kennen we wel allemaal.
Ik ben beschikbaar.

Petra de Boevere