Cartoon: Ignace Dermaux
Ik schreef vorig jaar al eens over de Social Media Expert. Inmiddels is de ‘Social Media Manager’ ook opgestaan. O ja, er bestaan ook echte Social Media Managers. Dat zijn mensen die opereren vanuit grote bedrijven, vaak vanaf managementniveau. Het zijn mensen die aan de bestuurstafels zitten, alles weten van de ins and outs van een bedrijf en vaak het boegbeeld en gezicht van het bedrijf zijn. Een goed voorbeeld is Scott Monty bij Ford.

Let op dames en heren ondernemers! Social Media is wel iets heel anders dan ‘even een site laten bouwen’. Social Media omvat ALLE communicatie van, over en door je bedrijf. Het gaat over je ‘corporate brand’. De identiteit van je bedrijf en je reputatie. Op alle vlakken. Dat laat je niet zomaar aan een willekeurige pipo over.

Ik ken Social Media Managers die hun sporen verdienden in de arbeidsmarktcommunicatie en nu bedrijven adviseren en helpen bij recruitment via Social Media. Ik ken mensen die hun sporen verdienden in de crisiscommunicatie en nu organisaties, bedrijven en overheden helpen bij het inzetten van Social Media bij crisiscommunicatie. Ik ken marketingspecialisten die nu hun kennis inzetten bij het helpen van bedrijven en merken om ook Social Media in te zetten voor marketingdoeleinden. Ik ken mensen die vanuit fundraisingorganisaties zich toelegden op het gebruik van Social Media.
Ik ken ook bedrijfsstrategen die zich bekwaamden in Social Media. Al deze mensen hebben een gemene deler. Ze zijn al jarenlang online actief op diverse Social Media-platformen en hebben aantoonbare ervaringen in hun vakgebieden. Met die ervaringen adviseren ze niet zelden andere bedrijven. Soms ook in andere branches dan hun traditionele.
Ik ken ook mensen die websites bouwen, apps ontwikkelen en heel goed zijn in nieuwe technieken ontwikkelen waar behoefte aan is. Die mensen kunnen bedrijven helpen bij de technische uitvoering van het volledige plaatje.
Met het overhypen van Social Media – ‘je MOET er iets mee’ – ontstond er inmiddels een geheel nieuwe groep Social Media Managers. Dat zijn mensen die veel geld neertellen voor een cursus van enkele dagen gegeven door een ‘Social Media Expert’ en vervolgens een certificaat ontvangen. Dan ben je dus een gecertificeerde Social Media Manager. Het is echter een flutpapiertje te vergelijken met een printje dat ik wel eens meegeef aan mensen die een masterclass whisky of wijnproeverij bijwonen. Die laatsten staan ook altijd te glunderen als ze zo’n proefdiploma van me krijgen. Ze zetten dat proefdiploma alleen niet op hun CV. Althans dat heb ik in ieder geval nog nooit gezien.

De Social Media Managers leren op hun dure cursus bijvoorbeeld hoe je veel volgers krijgt. Dat doe je door het inzetten van speciale followertooltjes. Dat is een stukje software waarmee je automatisch mensen gaat volgen als die een bepaald woord gebruiken. Er is niets persoonlijks aan. Hun accounts worden vooral gevolgd door collega Social Media Managers en anderen die ook followertooltjes gebruiken. Je herkent de followertoolsgebruikers vaak aan het kleine verschil in aantallen tussen follower/following. En aan de autofolloweraccounts in hun followerlists.
Soms hebben ze zelfs ook wat echte volgers. In hun volgers zit echter over het algemeen weinig relevantie, maar dat is ook niet belangrijk want het gaat hun puur om de cijfertjes. En om die cijfertjes vervolgens in mooie grafiekjes te verwerken en daarmee hun gage te verantwoorden.
Ze kopiëren niet zelden een site of gedeeltes daarvan en bieden hun diensten als gecertificeerd Social Media Manager aan.
Ze onderhouden zelfs de Social Media Platformen voor hun opdrachtgevers.
Er zijn natuurlijk ook echt goede bureaus die bedrijven of instanties echt helpen. Ik ken er wel een aantal. Die monitoren voor bedrijven, overheden en organisaties, rapporteren en vervolgens kan men vanuit het bedrijf zelf actie ondernemen mocht dat nodig zijn. Maar over die laatste categorie heb ik het hier niet.
Nee deze Social Media Managers geven elkaar laaiend enthousiaste recommendations op LinkedIn. Ze zijn helemaal geweldig en maken zichzelf inmiddels volstrekt belachelijk.

Er is niks mis met tooltjestrainingen waarin je bedrijven leert hoe LinkedIn, Facebook en Twitter werkt. Sterker nog; ik raad elke bedrijf aan om mensen in huis te halen die dit onder de knie hebben. Maar dat is een paar uurtjes werk.
Bedenk altijd dat Social Media het venster van je bedrijf is. Als KPN aan de telefoon iets anders vertelt dan de webcare op Twitter sta je als KPN voor joker.
Een bedrijf kan op Twitter heel enthousiast reageren, als er vervolgens gebeld wordt met de inkoop met een verwijzing naar de tweets waaruit interesse bleek kan het antwoord zomaar zijn: ‘Ja maar ons Twitteraccount wordt onderhouden door de afdeling communicatie en daar hebben wij niets mee te maken.’

Sommige bedrijven hebben niets te zoeken op Social Media. Dat zal een gecertificeerde Social Media Manager een bedrijf nooit vertellen. Je product moet goed zijn, je bedrijfsvoering transparant. Het zijn mensen die met mensen praten. Je bereikt niet alleen je klanten en potentiële klanten, maar ook je leveranciers,concurrenten en de media. Iedereen is trouwens tegenwoordig de media. Wees je daarvan altijd bewust. Het gaat hier om het DNA van je bedrijf, om je kernwaarden.
Ondernemers in Social Media bestaan ook al niet. Of je moet Mark Zuckerberg of Raymond Spanjar heten natuurlijk, maar die gaan echt niet voor jou een hyves- of facebookpagina onderhouden. Dat moet je gewoon zelf doen. Of doe het niet.

Het wordt er allemaal niet makkelijker op voor bedrijven. Hoe weet je nu of iemand waardevol voor je bedrijf is met al die nepcertificaatjes en zelfbenoemingen?
Vraag het je bestaande netwerk van zakenrelaties die je vertrouwt. Iemand in je netwerk kent echt wel iemand of kan je vaak waardevolle tips geven.

Aanvullende leestips:
Blog van Noesjka Klene op Frank Watching.
Update: Blog ‘Opblaaspop’ op Goeroeductie.
Update: Stephan ten Kate publiceerde een hilarische blog over de cursus Social Media Expert in 1 dag.
Update: Blog Renate Verloop ‘Weg met de Social Media Strategie’ op Frank Watching.