'Gatverdamme Jenever!' (Column)

GatverdammeMijn column in Drinks Slijtersvakblad September 2009:

‘Gatverdamme jenever! Ik lust geen jenever. Als het nuwhisky was geweest.’
Dit is een beetje een doorsnee reactie van iemand onder de 55 jaar als je zejenever wilt laten proeven.
Jenever is voor de meeste mensen de spiritus die opa drinkt en als zo’n opa dandoodgaat komt er geen nieuwe consument voor in de plaats. Als je in derouwadvertenties de naam van een jeneverklant ontdekt weet je dat je vanaf nuweer 50 flessen minder op jaarbasis verkoopt. En zo gaat het al jaren.
Dat jenever historische waarde heeft enbehoort tot ons Nederlandse erfgoed krijgt in mijn ogen veel te weinigaandacht. In patriottische tijden werd een jenevertje zelfs een ‘vaderlantje’genoemd. De jeneverspecialiteiten bevinden zich in een niche markt van connaisseurs,en daarvan zijn er helaas veel te weinig.
Nee, neem dan de Schotten, die whisky-distilleerderijen hebben allemaal huneigen identiteit behouden, hebben nooit  concessies aan de kwaliteit gedaan en hebben inmiddelseen cultstatus verworven.

De Nederlandse distillateurs zijn vooral voor de laagste prijs gegaan met alsgevolg dat niet alleen de kwaliteit naar beneden ging, maar ook de merkentrouwverdween.
Een Duitser of Belg komt mijn winkel binnen en vraagt me wat jenever is, staatopen voor het verhaal en verkoop ik mooie ambachtelijke jenevers van Rutte, vanWees of Zuidam. Een Nederlander komt binnen en vraagt al op de mat wat dezeweek in de aanbieding is.
De ene week drinkt iedereen Hartevelt, de volgende week Hooghoudt en de weekdaarop Bokma.
In de aanbieding mag je dan nog maximaal een dubbeltje verdienen op een fles,als je dat al redt, en zo heb je vaste klanten waar je nog nooit wat aan hebtverdiend, ze willen namelijk meestal ook nog pinnen en een tasje.
Zo was er een slijter in het land die de Hartevelt via zijn formule in deaanbieding had voor € 9,99. Een mevrouw kwam zijn winkel binnen, wou de flesuit de aanbieding, vroeg of de slijter de fles leuk als cadeautje wouverpakken, wou ook nog een plastic tasje en graag pinnen. De slijter slaakteeen zucht, opende zijn kassa, haalde er een stuk van 20 eurocent uit, gaf hetde mevrouw en zei: ‘Mevrouw, hier heeft u 20 cent van me, want dat is goedkopervoor me dan wat u nu allemaal wil.’
Die jenevermarkt is dus kapotgemaakt.
De Nederlander weet niet meer hoe echtejenever smaakt, associeert de naam jenever met spiritus, maar bezoekt welwhisky nosing and tastings. Maar zet op zo´n proeverij eens een houtgelagerdejenever tussen de malt whisky’s en laat ze blind proeven en raden wat er in hunglas zit. Ze zullen verrast zijn dat dit jenever is en geen whisky.

Zou dit tij nog te keren zijn denk je dan. Als er ooit eenreclameverbod voor alcohol komt, zoals nu al voor sigaretten, kunnen erzo tien merken van de plank af die geen enkele meerwaarde hebbenbehalve dan dat ze wel eens in de aanbiedingzijn.
Jan Campert, de vader van Remco Campert, de verzetsdichterdie op 12 januari 1943 op 40-jarige leeftijd stierf in concentratiekampNeuengamme, schreef dit gelegenheidsgedicht op de graanjenever vanBols:

De bruine en forsch-gevormde kruik rijst met den rood-gelakten mond
nog onaantastbaar in het licht dat door de lage kamer zont
en wervelt langs den witten wand, gebalkte zoldering
en aan deez’ laten, gulden gloed herken ‘k den gloed van ’t kostlijk graan.
Eén oogwenk-uit den korten hals stroomt het voorzichtig in het glas,
dit levendwekkend water, dat ik dank aan ’t golvend gewas
dat zomers alle landen verft met gouden baan naast gouden baan
een vorstelijk en trotsch bezit, het onverganklijk graan

Zou er anno 2009 nog iemand een jeneverrap schrijven?Ik denk het niet.

0 reacties op “'Gatverdamme Jenever!' (Column)

  1. Nou ja misschien is de populariteit van de jenever wel aan het afnemen, maar die van Zeeuwier aan het stijgen en dat is toch ook wel wat waard.